




Dawno temu, gdy polowania, turnieje rycerskie i bale dworskie przestaly wystarczac mieszkancom palaców i zamków zaczeto poszukiwac innych rozrywek. Wsród zabaw organizowanych w XIII w. w ogrodach i parkach znalazla sie gra w bilard, której uczestnicy za pomoca zakrzywionego kija wbijali kule pomiedzy slupki. Przewrotna aura nie pozwalala kontynuowac tej zabawy pod otwartym niebem. Przywedrowaly wiec kije i kule pod dach. Parkiety palacowe i kunsztowne meble zaczety przezywac ciezki okres. Podczas zacietych pojedynków rozgrywanych przez arystokracje i duchowienstwo obijano zabytkowe komody i stoly. Pekaly wspaniale wazy i salonowe tynki, co niezbyt cieszylo gospodarzy obiektów.
W 1469 r. nadworny stolarz francuskiego dworu Henry de Vigne otrzymal od Króla Ludwika XI polecenie rozwiazania tego problemu. Przedsiebiorczy rzemieslnik zaprojektowal i wykonal stól bilardowy, którego blat otoczony byl bandami. Powstanie stolu wymusilo kolejne zmiany. Stracil racje bytu zakrzywiony kij, gdyz latwiej bylo uderzac kule (bile) prostym kijem. Surowy dotychczas blat stolu bilardowego pokryto materialem, co produkt Vigna jeszcze bardziej oddalilo od typowych stolów biesiadnych. Drewniane, badz wykonane z kosci sloniowej bile toczyly sie wiec znacznie ciszej, co gre czynilo mniej meczaca. Z kazdym rokiem bilard stawal sie coraz powszechniejszy. Umiejetnosc gry w bilard dawala tez pewna forme nobilitacji.
W 1475 r. z rak króla Ludwika XI arystokrata Jacgues Tournebride otrzymal pierwsza licencje sali bilardowej. Jednym z wielkich pasjonatów gry byl kardynal Richelieu, znany nam szerzej z powiesci "Trzej muszkieterowie". Ogromne serce i zapal poswiecil bilardowi slynny wladca Francji Ludwik XIV. W mlodosci spedzal przy stole bilardowym wiele godzin dziennie. Niezbyt zadowoleni byli z tego nauczyciele króla, którzy bezskutecznie próbowali naklonic wladce do zajec lekcyjnych. Jak podaja zródla, w wieku 14 lat "Król Slonce" niezbyt dobrze czytal, za to wspaniale gral w bilard. W tamtym okresie rozwój gry nastepowal nie tylko we Francji. Równolegle jak grzyby po deszczu pojawily sie stoly bilardowe na Wyspach Brytyjskich. Mówi sie takze o bilardzie w Hiszpanii, Niderlandach i... Chinach. Wlasny rodzaj gry powstal w Rosji za czasów Piotra I.
Kilka wieków pózniej Anglicy przewiezli stoly do Ameryki gdzie bilard zrobil chyba najwieksza kariere. Wsród znanych europejskich intelektualistów milosnikiem gry w bilard byl niemiecki filozof, profesor logiki i metafizyki Immanuel Kant, zyjacy na przelomie XVIII i XIX w. Pan profesor po zakonczonych zajeciach czesto przychodzil do cukierni polozonej obok uczelni, gdzie zazywal bilardowych rozkoszy.
Jak gleboko ta gra moze wciagnac udowodnil kapitan armii napoleonskiej Mingaud, wynalazca w 1823 r. skórzanej koncówki przyklejanej na kij bilardowy. Osadzony w wiezieniu otrzymal za dobre sprawowanie prawo gry na znajdujacym sie tam stole bilardowym. Rozgrywajac mecze z nieznanym blizej przeciwnikiem zaangazowal sie tak mocno, ze poprosil dyrektora wiezienia o wyrazenie zgody na przedluzenie pobytu za kratkami o osiem dni.
Pierwsza publikacja o bilardzie byl wydany w Londynie w 1674 r. traktat "Gracz doskonaly". Autorem tej pozycji byl Charles Cotton. W dawnej Polsce umiejetnosc gry w bilard takze nalezala do dobrego tonu. W Korpusie Kadetów Stanislawa Augusta Poniatowskiego mlodzi oficerowie uczestniczyli w zajeciach gry w bilard. Niestety nie wiadomo jak radzil sobie w grze absolwent tej szkoly Tadeusz Kosciuszko. Wielu wspólczesnym Polakom bilard niestety nie kojarzy sie z gra wyzszych sfer. Fala amerykanskich filmów przemocy wkomponowala stól bilardowy w grono rekwizytów walki. Obraz ten powaznie utrudnia rozwój tej gry. Pamietajmy jednak, ze prawdziwy bilard, to zajecie dla dzentelmenów i dam narzucajacy grajacym kulture zachowania i stroju. Encyklopedia mówi, ze "Bilard - to gra polegajaca na odpowiednim uderzeniu kul (bil) specjalnymi kijami na stole pokrytym suknem i okolonym tzw. banda. Do definicji tej nalezy dodac, ze dzisiaj to takze dyscyplina sportu, która w najblizszym czasie (zgodnie z decyzja Miedzynarodowego Komitetu Olimpijskiego) bedzie rozgrywana na olimpiadzie.
Co niesie ze soba gra na zielonym suknie? Z pewnoscia uczy precyzji i koncentracji. Pobudza wyobraznie i zmusza do przewidywania. Chcac nie chcac przypomina prawa fizyki i geometrii. Rygorystyczny regulamin sportowy narzuca koniecznosc etycznego postepowania, a sportowe wspólzawodnictwo uczy pracowitosci i aktywnosci. Bilard ma jeszcze jedna wazna ceche. Ze wzgledu na swój charakter jest sportem rodzinnym. Moga w nim uczestniczyc zarówno mlodzi jak i starsi, zdrowi razem z tymi, którym w zyciu nie dane bylo posiasc pelnej sprawnosci fizycznej. A co najwazniejsze wszyscy maja równe szanse. Swiatowe doswiadczenia pokazaly, ze bilard jest dobrym narzedziem w rehabilitacji osób niepelnosprawnych, a takze plaszczyzna integracji srodowiskowej.
W 1997 r. Polski Zwiazek Bilardowy dzieki poparciu Urzedu Kultury Fizycznej i Turystyki uruchomil ponad 40 sekcji bilardowych w Uczniowskich Klubach Sportowych. Treningi rozpoczela duza grupa mlodych ludzi. Juz wkrótce oni beda budowali pozycje i tworzyli sukcesy polskiego sportu bilardowego.